Peta Lokasi Pondok Pasir Tumboh

pelan lokasi pondok

Telefon perhubungan utama Pondok Pasir Tumboh

Madrasah Diniah Bakriah
Pondok Terusan Limbat
Pasir Tumboh
16150 Kota Bharu
Kelantan Darulnaim

Tel 09-7657786

Fax 09-7659099

e-mail: bakriah1954@gmail.com

Blog : albakriah.wordpress.com

web : al-bakriah.com.my

 

Tuan Guru Hj Wan Muhamed b Wan Osman (Mudir) 0179023799
Ustaz Hj Salleh b Ismail (Timb. Mudir I) 097645199

Ustaz Hj Abu Bakar b Osman (Timb. Mudir II) 0179847815

Ahmad Shairazi b Hj Atiqullah (Setiausaha Agong) 0199388902

Ustaz Hj Mohamed b Talib (Bendahari Agong) 0199393126
Ustaz Hj Abdul Halim b Abdul Ghani (Pengerusi Jemaah Tadbir) 0139012288
Ustaz Hj Ahmed Khairi b Muhammed (Pelajaran & Ibadat) 0196653118
Ustaz Hj Syuib b Omar (Penyelia Muslimat) 0129975513
Ustaz Hj Nurussobah b Hj Mustafa (Keselamatan) 0179295212

Pendaftaran lelaki

012-9623806 (Ustaz Wan Qusyairi)
013-2756400 (Hafiz)

Pendaftaran muslimat

014-5429086 (Ustazah Fadhilah)
013-9943099(Ustazah Hidayah)

Lawatan atau tesis kajian

019-9388902 (Setiausaha Agong)

 

Pondok Pasir Tumboh : Sumbangan dan Cabaran

Team kembara yang menjejaki institusi pengajian pondok di Kelantan meneruskan perjalanan dari Kuala Krai ke Kota Bharu. Kami singgah di Pondok Pasir Tumboh, sebuah pondok pengajian yang ternama dan terunggul di Kelantan.

Nama sebenar pondok ini ialah al-Madrasah al-Diniah al-Bakriah sempena nama Abu Bakar, ayahanda kepada tiga orang tuan guru pondok yang mengasaskan Pondok Pasir Tumboh pada tahun 1954.

Mereka ialah Almarhum Tuan Guru Haji Mustafa Haji Abu Bakar (1923-1984) bersama adiknya Tuan Guru Haji Abdul Aziz Haji Abu Bakar (meninggal 1987). Mereka dibantu oleh ipar mereka, Tuan Guru Haji Hashim Haji Abu Bakar, kebetulan mempunyai nama bapa yang sama (1923-sekarang).

Setelah kematian kedua-dua beradik itu, Pondok Pasir Tumboh ditadbir oleh Tuan Guru Haji Hashim hingga hari ini. Beliau masih sihat ketika kami mengunjungi beliau di rumahnya.

Kami sampai awal pagi di Pasir Tumboh yang terletak kira-kira 11 kilometer dari Kota Bharu. Pertumbuhan pembangunan yang pesat mengingatkan penulis ketika berkunjung ke pondok ini beberapa tahun yang lalu untuk menghantar salah seorang anak bersama sepupunya belajar sementara menunggu keputusan peperiksaan SPM.

Ketika itu saya memikul tong gas dan memunggah segala jenis bekalan berupa bahan mentah dan makanan untuk si anak tinggal di pondok selama tiga bulan. Namun hari ini, berkat ketabahan si anak mengharungi pahit getir dan kesusahan belajar di pondok, dia telah pun menamatkan pengajian ilmu hadisnya dari salah sebuah universiti Islam di Jakarta.

Apa yang dapat kami perhatikan, tidak ada pemisah sempadan yang ketara antara kawasan Pondok Pasir Tumboh seluas 40 ekar ini dengan kampung sekitarnya. Tiada pagar atau tembok. Ini membuktikan betapa eratnya peranan penduduk setempat dalam menyokong pertumbuhan institusi pondok khususnya Pondok Pasir Tumbuh.

Bangunan dibina rapat-rapat secara tidak terancang untuk menampung penempatan rumah kediaman dan pondok. Tanah wakaf milik madrasah cuma seluas 3/4 ekar sahaja. Selebihnya ialah tanah milik persendirian. Walaupun semakin banyak bangunan baru dibina termasuk bangunan asrama empat tingkat, namun kawasan pondok kayu tradisional masih dikekalkan.

Kemudahan prasarana dibina rapat-rapat bertemu bumbung antara satu sama lain termasuk:

• Sebuah masjid empat tingkat.

• Enam buah madrasah.

• Sebuah dewan – Dewan Haji Abu Bakar.

• Pusat sumber – Maktabah Bakriah.

Pejabat pentadbiran dan pejabat lajnah.

– Bilik pameran (muzium mini).

– Bilik kegiatan Majlis Syura Pelajar.

– Kedai kitab, kedai runcit, kantin dan kedai makan.

– Bilik tetamu masjid dan Asrama Kuala Lumpur- Selangor.

– Kediaman guru dan tenaga pengajar.

– Pondok warga emas, keluarga serta pelajar lelaki dan perempuan.

– Tanah perkuburan.

Di sini berkampungnya sekitar 500 orang pelajar lelaki, 100 orang pelajar perempuan, 700 orang warga pondok dan penduduk kampung serta 35 orang tenaga pengajar. Pondok Pasir Tumboh ditadbir oleh sebuah jawatan kuasa Jemaah Penguasa dan Jemaah Tadbir yang terdiri daripada tujuh lajnah (jawatankuasa kecil).

Ada dua aliran sistem pengajian pondok di sini:

1. Aliran Nizami- untuk pelajar yang menduduki peperiksaan. Mereka ini diambil daripada kalangan

pelajar lepasan sekolah rendah yang berusia 13 tahun.

2. Aliran Umumi- untuk mustami’ iaitu pendengar yang tidak menduduki peperiksaan termasuk orang

dewasa bebas usia dan penduduk setempat.

Pengajian Umumi dijalankan di masjid menggunakan kitab kuning (lama), sama ada kitab jawi atau kitab Arab antaranya; Sahih al-Bukhari, Bidayah al-Hldayah, Matla1 dl-Badrin, al-Baijuri, al-Iqna’, Sirah al-Nabawiyyah, Riyad al-Salihin, Sir al-Salikin, Hidayah al-Sibyan, Pelita Penuntut dan Penawar Bagi Hati.

Bagi aliran Nizami, pelajar melalui dua peringkat metodologi pembelajaran:

1. Peringkat Teori

– Belajar (menadah) kitab daripada tuan guru.

– Menghafal kitab sendirian di pondok.

– Mengulang kaji pengajian dengan pelajar senior.

– Mempelajari sendiri kitab-kitab yang tidak diajar di dalam kelas.

Kemajuan pengajian terbahagi kepada empat tahap:

– Tahap 1: Mengenal al-Quran al-Karim.

– Tahap 2: Belajar kitab Jawi kecil dan asas bahasa Arab.

– Tahap 3: Belajar kitab Jawi besar dan kitab Arab kecil.

– Tahap 4: Menamatkan kitab kokurikulum.

Contohnya dalam pengajian subjek Fiqah, para pelajar akan didedahkan dengan kitab yang rendah

dahulu sebelum berpindah kepada kitab yang lebih besar.

2, Peringkat Amali

– Melaksanakan amalan seharian seperti solat, puasa, berzikir, membaca al-Quran, hafazan, majlis membaca Yasin, doa selamat, berzanji dan diba’i.

– Pelajar mengikut tuan guru mengajar di masjid, seminar, menghadiri majlis atau berinteraksi dengan penduduk kampung.

– Pelajar menjadi imam solat Tarawih atau memberi tazkirah.

Selain pengajian dan pembelajaran, aktiviti kokurikulum juga sebenarnya banyak mendidik pelajar-pelajar menjadi warga masyarakat yang diharapkan akan menjadi pemimpin agama apabila berkecimpung dalam

gelanggang kehidupan setelah menamatkan pengajian.

Antara pengisian kokurikulum yang dijalankan di institusi pondok ialah:

– Latihan pidato/syarahan.

– Mengarang dan menyampaikan khutbah Jumaat.

– Bernasyid.

– Rehlah dan mukhayyam (perkhemahan).

– Seni mempertahankan diri.

– Seminar dan kursus.

– Lawatan belajar.

– Gotong-royong.

– Persatuan Palak (kajian astronomi dan bintang).

– Berceramah dalam musim tertentu seperti Maulid Nabi dan Maal Hijrah.

– Latihan berdikari.

Waktu Pembelajaran

Aura persekitaran pondok ialah aura ilmu dan pengajian. Di mana-mana sahaja kelihatan pelajar dan orang dewasa tanpa mengira usia sedang bermutala’ah (mengulang kaji) dan bermuzakarah. Kitab-kitab kuning yang telah lusuh sentiasa berada di tangan mereka. Pelajar yang mengikuti sistem sekolah dan pondok

serentak, mengikuti sesi pengajian pondok selepas selesai sesi pengajian di sekolah pada sebelah pagi.

Kehadiran kami di Pondok Pasir Tumboh memberi peluang untuk menyaksikan kegiatan seharian pelajar. Di dalam pondok yang berukuran seluas kira-kira 4×4 meter, tersusun banyak kitab-kitab pengajian mereka di atas rak buku yang terlekat di dinding. Mereka tidur di atas lantai dan bermutala’ah menggunakan meja rendah. Mereka memasak menggunakan dapur gas atau dapur minyak di dalam pondok masing-masing.

Di bahagian dapur umum asrama, kami melihat sebahagian pelajar yang bertugas mengikut giliran masing-masing sedang melapah daging lembu. Beberapa orang pelajar sedang memasak secara pukal di dalam kawah menggunakan kayu api.

Tempoh Pengajian

Di Projek Pasir Tumboh, saya diberi penerangan bahawa tempoh pengajian tidak terhad kepada tempoh tertentu. Sistem pembelajaran lebih menitikberatkan kemampuan seseorang pelajar menerima dan mempraktikkan setiap mata pelajaran dan semua bilangan kitab yang diamanahkan.

Pelajar yang cergas, bijak, bersungguh-sungguh dan benar-benar mampu akan menamatkan pengajian lebih awal. Mereka yang berhadapan dengan pelbagai masalah dan tidak mampu menguasai sesuatu mata pelajaran atau kitab perlu mengulangi semua mata pelajaran tersebut sehinggalah mereka benar-benar mampu.

Apabila tamat pengajian, “graduan” pondok memang dikenali sebagai individu yang disegani dalam hal ehwal agama serta mampu menyumbang tenaga yang bermanfaat untuk mengendalikan kerja-kerja kebajikan dan kemasyarakatan di kampung-kampung terdekat, antaranya:

– Menjadi imam solat berjemaah dan solat Tarawih di masjid dan surau.

– Mengetuai majlis tahlil, bacaan doa selamat dan solat hajat.

– Mengurus jenazah dan mengimami solat jenazah.

– Menyembelih korban dan akikah.

– Mengetuai majlis berzanji, dibal, mengazankan bayi dan mencukur jambul.

– Memberi ceramah dalam pelbagai majlis menyam-but hari-hari kebesaran Islam.

– Menganjurkan atau menyertai majlis diskusi ilmu dengan ulama dari dalam dan luar negara.

Kelebihan Belajar di Pondok

Sejak dahulu, pendidikan di pondok dijadikan sebagai pendedahan awal sebagai batu loncatan (stepping stone} kepada pelajar untuk menguasai ilmu fardu ain, al-Quran dan bahasa Arab. Apabila mereka telah menguasai ilmu-ilmu asas tersebut dengan baik, mereka berpeluang melanjutkan pelajaran ke universiti luar negara seperti di Mesir, Jordan, Madinah, Yaman, Sudan, India, Pakistan dan lain-lain.

Malah mahasiswa di universiti tempatan yang berkelulusan dari pengajian pondok didapati lebih berketerampilan dalam penguasaan bahasa Arab, ke-mampuan menguasai kitab tua dan pendedahan kepada kepelbagaian disiplin ilmu pengetahuan agama.

Pada peringkat pelaksanaan di kompleks pengajian pondok, didapati sistem dan persekitaran pondok mem-punyai beberapa kelebihan berbanding sistem pengajian terbuka di luar, dalam beberapa aspek, antaranya:

• Minda pelajar-pelajar terdidik dengan cara hidup dalam lingkungan masyarakat yang tidak banyak

terdedah dengan kemodenan, media massa, hiburan, pergaulan, fahaman materialistik (kebendaan),

kemaksiatan dan pengaruh budaya Barat.

• Persekitaran yang kondusif untuk beramal ibadah seperti solat sunat, membaca al-Quran, solat tahajud

dan puasa sunat.

• Masa yang lebih untuk wacana ilmu seperti mutala’ah, menuntut ilmu dan menghafal kerana tidak

perlu berjalan jauh.

• Kos pembelajaran dan kehidupan lebih murah kerana pelajar memasak sendiri dan tidak dikenakan

yuran belajar kerana guru-buru dibayar daripada hasil sumbangan orang ramai atau duit zakat.

• Sering dilawati dan bergaul dengan orang alim dan soleh dari seluruh dunia.

Penghalang daripada Belajar Pondok

Sistem pendidikan pondok sering dianaktirikan dan tidak dimasukkan dalam aliran perdana sistem pen-didikan kebangsaan di negara kita. Oleh sebab itu, pengajian pondok selalu dianggap sebagai pendidikan sampingan atau serpihan.

Penghalang lain termasuk:

– Sikap segelintir masyarakat yang menolak sistem pendidikan pondok.

– Masyarakat tidak terdedah kepada perspektif yang tepat tentang pengisian pendidikan pondok.

– Perasaan bimbang akan masa depan kerjaya oleh kaum keluarga dan sahabat handai.

– Godaan untuk mengejar ijazah, sijil dan kelulusan.

–  Pengaruh kawan-kawan.

– Terdapat segelintir masyarakat memberi label yang buruk dan negatif terhadap pelajar lulusan pondok dengan memberi gelaran lebai dan sebagainya

sumber: Majalah SOLUSI

Maklumat Pondok Pasir Tumboh

 

Sejarah Ringkas

Pondok ini dinamakan Madrasah Diniah Bakriah yang juga dikenali dengan nama Pondok Terusan Limbat, Pasir Tumboh.

Ia terletak kira-kira 11 km dari Bandar Kota Bharu dan jaraknya dari jalan utama Kota Bharu-Pasir Puteh pula ialah sebanyak 1 km. Pondok ini juga berdekatan dengan perumahan Desa Darulnaim dan juga mini MRSM Pasir Tumboh.

Ia ditubuhkan pada 1954M oleh 2 orang adik beradik iaitu Tuan Guru Hj Mustafa b. Abu Bakar dan adiknya Tuan Guru Hj Abdul Aziz. Penubuhannya merupakan rentetan pengajaran yang telah dilakukan oleh ayahandanya tuan Haji Abu Bakar.

Pengajaran di balaisah (surau ) ini disambung oleh Tuan Guru Haji Abdul Aziz dan abangnya Tuang Guru Haji Mustafa sehinggalah tertegaknya sebuah madrasah yang serba sederhana dengan bantuan tenaga setempat pada tarikh itu.

Pada peringkat awal penubuhannya, bilangan pelajar(lelaki) hanya 50 orang sahaja. Pengajian dijalankan disebuah madrasah kayu yang berukuran 40×30 kaki sahaja.

Sebelum tertegaknya madrasah ini, terdapat enam orang pelajar sulung yang datang meminta kepada tuan Guru Haji Abdul Aziz supaya membacakan kepada mereka kitab turath. Sehingga mereka berjaya menguasai bidang ilmu dan seterusnya menjadi tenaga pengajar di sini. Antara mereka ialah al-fadhil ustaz Abdullah bin Ali.

Generasi demi generasi yang silih berganti, hinggalah ke hari ini, madrasah ini terus meniti di bibiran pencinta ilmu agama.

 

Perkembangan seterusnya

Setelah tertegaknya madrasah yang menjadi gedung pengentahuan, selangkah maju kehadapan untuk meniti arus pembangunan yang menjadi kemudahan dan asas kehidupan seharian pelajar pondok.

Ini dilihat pada infrastrukturnya yang telah dibangunkan bagi tujuan tersebut. Yang mana ia sememangnya merupakan keperluan asasi ke arah terbentuknya madrasah yang sempurna.

Pada tahun 1959, Sebuah masjid didirikan dengan menelan belanja RM45 ribu. Ianya mendapat kelulusan Majlis Ugama Kelantan sebagai masjid mendirikan sembahyang Jumaat. Di samping itu, masjid ini juga dijadikan tempat belajar. Pelajar semakin bertambah kepada 700 orang yang terdiri daripada pelajar dalam dan luar negeri seperti Thailand dan Singapura. Masjid ini telah diperbesarkan dengan pembinaan bangunan 4 tingkat yang siap pada awal 1990 yang dirasmikan oleh KDYM Sultan Kelantan. Kemudian mula membina bangunan tambahan 3 tingkat pada 2005

Madrasah al-Bakriah maju selangkah lagi. Pada tahun 1969, Sebuah lagi madrasah baru 2 tingkat berukuran 40×60 kaki dibina dengan belanja RM35 ribu. Ia dinamakan Madrasah Tuan Guru Hj Mustafa. Ianya dijadikan tempat pengajian dan sebagai menampung tempat pengajian yang sedia ada.

Permintaan terhadap pembangunan terjadi lagi. Pada tahun 1984, Sebuah bangunan 2 tingkat dibina berhadapan dengan masjid yang mana dijadikan pejabat Pusat Pembangunan Pondok Berhad (PPPB) di sebelah bawah mula 1997 hingga 2003 sebelum dijadikan pejabat rasmi pondok disamping perpustakaan serta bilik pameran di sebelah atasnya.Pada awal pembinaannya ia merupakan tempat belajar dan juga tempat latihan syarahan kepada pelajar.

Bangunan pembelajaran dibina lagi kali ini. Pada tahun 1988, Sebuah bangunan 2 tingkat dibina lagi berukuran 40×60 kaki sebagai tempat belajar dan juga berlatih syarahan bagi pelajar. Ia dinamakan Madrasah Tuan Guru Hj Abdul Aziz.

2001 – Mula membina sebuah bangunan 5 tingkat yang dinamakan Rumah Wakaf Guru & Pelajar. Bahagian bawah dijadikan dewan serbaguna termasuk untuk pengajian dan latihan syarahan bagi pelajar manakala sebelah atas dijadikan tempat penginapan pelajar di mana telah guna mulai tahun 2004 walau pun belum siap sepenuhnya lagi

PERKEMBANGAN SEMASA

Perkembangan utama yang dapat dilihat ialah dari segi pertambahan pelajar iaitu sehingga sekarang ia mempunyai hampir 1000 orang pelajar disamping penduduk asal dan wargatua. Pada asalnya ia hanya menerima pelajar lelaki sahaja tetapi disebabkan desakan orang ramai maka dibuka kepada pelajar perempuan untuk turut belajar sama. Bilangan guru dewasa ini 35 orang tidak termasuk kepala mutalaah.

Institusi pondok semenjak dahulu merupakan milik persendirian di mana ia hanya bergantung kepada sumbangan dan derma orang ramai, yuran pendaftaran/bulanan dan juga amalan jimat cermat pihak pentadbir disamping tenaga pengajarnya mengajar ilmu secara sukarela tanpa menerima gaji walau sedikit pun.

Cuma buat masa sekarang bagi membantu dari sudut pembangunan dan juga ke arah membantu tenaga pengajar pondok maka satu badan khas telah ditubuhkan dengan namanya Pusat Pembangunan Pondok Berhad (PPPB). Ia disertai oleh kebanyakan pondok yang masih berfungsi di Kelantan ini dan ditunjangi oleh 3 pondok besar iaitu Pondok Pasir Tumboh, Pondok Lubuk Tapah dan Pondok Sungai Durian.

MATLAMAT PENGAJIAN PONDOK

1. Menjadikan pondok sebagai pusat pengajian Islam secara teori dan praktikal

2. Mencari keredhaan Allah serta menghapuskan kerosakan akhlak

3. Melahirkan generasi berilmu beramal, berani dan bertaqwa

4. Melahirkan pelajar mahir serta memahami  secara mendalam ilmu agama dengan menjadikan Islam sebagai cara hidup

LOKASI

Ia terletak kira-kira 11 kilometer dari pusat bandar Kota Bharu dan 1 kilometer dari jalan utama Kota Bharu – Pasir Puteh disamping ia terletak berhampiran dengan kawasan perumahan Desa Darul Naim, Pasir Tumboh serta beberapa pusat pengajian yang lain seperti SMU Taqaddum al-Maarif dan mini MRSM Pasir Tumboh.

KELUASAN DAN PENEMPATAN

Ia  merangkumi kawasan seluas 40 ekar dengan tanah wakaf milik madrasah seluas ¾  ekar manakala selebihnya milik persendirian. Ia menampung lebih kurang 800 unit rumah dan pondok di mana ia terbahagi kepada beberapa kawasan yang merangkumi :

  • Rumah Tuan Guru, tenaga pengajar dan keluarga
  • Pondok orang-orang tua
  • Pondok pelajar lelaki
  • Pondok pelajar perempuan
  • Pondok keluarga
  • Pejabat pentadbiran
  • Masjid dan surau-surau untuk pengajian
  • Tanah perkuburan Islam

KOMUNITI PENDUDUK

Madrasah ini mempunyai jumlah bilangan penduduknya seramai 1300 orang sebagaimana maklumat di bawah :

  • 700 orang penduduk termasuk guru dan keluarga serta orang tua dan kelamin
  • 500 orang pelajar lelaki
  • 100 orang pelajar perempuan

Struktur Organisasi Sesi 1432/1434H

JEMAAH PENGUASA

Penguasa 1                         :               al-Fadhil Tuan Guru Hj Wan Muhammad b Hj Wan Osman

Penguasa 2                         :               al-Fadhil Ustaz Hj Salleh b Ismail

Setiausaha Agong            :               Ustaz Hj Ahmad Shairazi b Hj Atiqullah

Bendahari Agong             :               Ustaz Hj Abu Bakar b Hj Osman

 

JEMAAH TADBIR

Pengerusi                            :               Ustaz Hj Abdul Halim b Hj Abdul Ghani

Setiausaha                          :               Ustaz Hj Muhammad b Talib

Timbalan Setiausaha       :               Ustaz Hj Zaini b Mustafa

Bendahari                           :               Ustaz Hj Abu Bakar b Hj Osman

1. Lajnah Pelajaran dan Ibadat

Pengerusi            :               Ustaz Hj Ahmad Khairi b Hj Muhammad

Timbalan              :               Ustaz Hj Wan Ali Syabramallisi b Hj Wan Muhammad

2. Lajnah Keselamatan dan Keamanan

Pengerusi            :               Ustaz Hj Bahruddin b Abdul Rahman

Timbalan              :                    Ustaz Sulaiman b Ibrahim

3. Lajnah Penerangan dan Perhubungan

Pengerusi            :               Ustaz Hj Nurussobah b Hj Mustafa

Timbalan              :               Ustaz Hj Mohd Zaini b Mustafa

Setiausaha          :               Ustaz Hj Wan Qusyairi b Hj Wan Muhammad

4. Lajnah Kebersihan dan Pembangunan

Pengerusi            :               Ustaz Hj Suhaimi b Hj Ismail

Timbalan              :               Ustaz Hj Muhammad b Talib

Setiausaha          :               Ustaz Abdullah b Mohd Nor

5. Lajnah Ekonomi dan Kewangan

Pengerusi            :               Ustaz Hj Abdul Halim b Hj Abdul Ghani

Timbalan              :               Ustaz Hj Abdul Rahim b Hj Hamzah

 

  • Setiap jawatankuasa kecil lajnah terdiri daripada kalangan guru dan pelajar

AHLI JAWATANKUASA PELAJAR

  1. Majlis Syura Pelajar di bawah penyeliaan Lajnah Pelajaran dan Lajnah Keamanan
  2. Ahli jawatankuasa kawasan muslimin & muslimat
  3. Persatuan anak negeri yang ditubuh

PUSAT PENTADBIRAN

Madrasah ini mempunyai sebuah pejabat di mana ia digunakan untuk pentadbiran madrasah, pendaftaran pelajar, mesyuarat, menyambut tetamu dan beberapa tugas berkaitan. Ia dikendali oleh petugas tetap dibantu oleh Lajnah Penerangan & Penerangan, Lajnah Pelajaran dan ahli jawatankuasa Majlis Syura Pelajar

TEMPAT BELAJAR

Madrasah mempunyai beberapa bangunan khas untuk pengajian iaitu seperti berikut :

  • Masjid 4 tingkat
  • 5 buah madrasah
  • Dewan Hj Abu Bakar

AKTIVITI/ KO-KURIKULUM

  1. Majlis Muhadhorah Setiap malam Selasa di bawah penyeliaan Lajnah Penerangan & Perhubungan yang melibatkan latihan syarahan, khutbah, nasyid dan lain-lain serta diadakan pertandingan peringkat pondok setiap tahun
  2. Mengadakan program mukhayyam, rehlah, seminar, kursus, lawatan sambil belajar dan sebagainya samada di bawah penyeliaan Lajnah Penerangan & Perhubungan, Majlis Syura Pelajar atau jawatankuasa kawasan
  3. Menyertai pertandingan Syarahan & nasyid peringkat Pondok-pondok Kelantan setahun sekali
  4. Mengadakan gotong-royong bagi setiap kawasan dan juga peringkat umum di bawah penyeliaan Lajnah Kebersihan & Keceriaan

AKTIVITI KEMASYARAKATAN

  1. Menganjurkan majlis bagi hari-hari kebesaran Islam seperti sambutan Hijraturrasul, Maulidurrasul untuk masyarakat pondok dan umum
  2. Menganjurkan majlis diskusi dan ilmu dengan para ulama’ dari dalam dan luar negara
  3. Menghadiri majlis tahlil, solat hajat, solat jenazah atas jemputan masyarakat

KEBAJIKAN GURU, PELAJAR & PENDUDUK

  1. Telah menubuhkan jawatankuasa khas di bawah Lajnah Pelajaran bagi menguruskan Tabung Kebajikan Guru dan Pelajar di mana setakat ini telah menyalurkan bantuan kewangan dan makanan kepada pelajar yang layak
  2. Mulai tahun 2006 telah mengutip yuran kecemasan sebanyak RM 10.00 setahun bagi menjaga kebajikan guru dan pelajar
  3. Tabung Khairat Kematian di mana warga pondok digalakkan menjadi ahli tabung khairat Masjid Mukim Terusan

SUMBER KEWANGAN

  • Yuran pendaftaran sebanyak RM 10.00 dan bulanan RM 5.00
  • Sumbangan derma dan zakat orang ramai
  • Sumbangan daripada Pusat Pembangunan Pondok Berhad

PRASARANA YANG SEDIA ADA

  1. Masjid untuk ibadat dan pengajian
  2. 5 buah madrasah tempat pengajian
  3. Pejabat
  4. 2 buah perpustakaan iaitu Maktabah Bakriah dan Maktabah Masjid Mukim
  5. Bilik pameran
  6. Bilik kegiatan Majlis Syura Pelajar
  7. Rumah tetamu
  8. Kantin/ kedai makan
  9. Kedai runcit dan kitab
  10. Dewan serbaguna
  11. Tandas awam

PRASARANA YANG BELUM SIAP/PERANCANGAN

  1. Rumah Wakaf Guru & Pelajar setinggi 5 tingkat yang telah diguna sebahagiannya pada awal bulan Mac 2004
  2. Baru siap membesarkan masjid 3 tingkat
  3. Baru siap membina bilik tetamu masjid
  4. Baru siap membina tempat wudhu’ tingkat 2 masjid
  5. Baru siap pembinaan pagar bagi keselamatan

Sejarah awal pengajian pondok

Dalam sejarah pendidikan Islam di Malaysia, Kelantan merupakan salah sebuah negeri yang terkenal dengan perkembangan pendidikan yang pesat yang telah melahirkan ulama’-ulama’ yang berwibawa.

Menurut sumber-sumber yang boleh dipercayai, pendidikan Islam telah bermula pada akhir abad ke 18.+ Orang yang paling awal menyampaikan pendidikan Islam ialah Tuan Shyeikh Haji Abdul Halim. Beliau mengajar di istana-istana untuk anak-anak raja dan di surau-surau untuk orang ramai .+Murid-muridnya terdiri dari penduduk tempatan negeri Kelantan dan ada juga yang datang dari luar Kelantan bahkan dari luar Tanah Melayu seperti Thailand.

KEMUNCULAN SISTEM PONDOK DAN PERKEMBANGANNYA

Sistem pengajian pondok di Tanah Melayu pula mulai muncul pada pada permulaan abad ke 20, ada yang berpendapat bahawa ia wujud sejak abad ke 19 lagi. + Sistem ini dipercayai berasal dari Pattani, Selatan Thailand. Ada juga pendapat mengatakan ia berasal dari Acheh Indonesia.

Di Tanah Melayu, Kelantan dipercayai di antara negeri yang mula-mula mewujudkan sistem pondok. Pondok pertama yang didirikan di Kelantan ialah pada tahun 1820 M oleh Tuan Guru Haji Abdul Samad bin Abdullah (Tok Pulai Chondong) Selain dari pondok Pulai Chondong yang didirikan di Kelantan sebelum 1910 ialah Pondok Tok Bachok pada tahun 1900, Pondok Haji Abdul Malik Tumpat pada tahun 1907, Pondok Haji Yusuf Pulau Ubi, Geting Tumpat tahun 1908, Pondok Kubang Pasu Kota Bharu pada 1900, Pondok Sungai Budor, Pondok Kampung Banggol, Pondok Tuan Padang dan Pondok Tok Semian yang diasaskan oleh Haji Wan Abdul Samad bin Mohd Salleh atau lebih dikenali dengan gelaran Tuan Tabal.+

Sistem ini mula berkembang pesat pada tahun 1909 sehingga Perang Dunia Kedua.+ Antara tahun 1910 hingga 1045 M boleh dikatakan zaman keemasan dalam perkembangan pengajian pondok di Kelantan.Pondok pada masa  itu telah mencapai kemajuan yang gemilang dengan lahirnya ulama’-ulama’ terkenal yang mengharumkan nama negari kelantan. Ada sesetengah pondok pada masa itu mempunyai penuntut lebih dari seribu orang.+

Hal ini tidak dapat disangkal, dalam konteks masyarakat Melayu tradisi, pengajian pondok merupakan institusi pengajian agama yang amat disanjung tinggi. Ibu bapa menaruh kepercayaan penuh kepada sistem ini kerana pelajar lepasan pondok amat dihormati dan mereka adalah alim ulama’ yang akan membimbing masyarakat.

Pada sekitar tahun 1900, Pendidikan pondok telah mendapat persaingan dari sekolah berbentuk sekular yang ditaja oleh British. Sekolah sekular ini telah dibing di Kota Bharu pada tahun 1904. British telah menggunakan berbagai cara untuk menarik minat rakyat ketika itu kepada sekolah sekular. Antaranya dengan mengatakan sekolah berbentuk pondok itu adalah primitif kerana mata pelajarannya tidak sama dengan sekolah Inggeris. Walau bagaimanapun, usaha-usaha British tidak begitu berjaya. Masyarakat Islam ketika itu lebih berminat kepada pengajian agama yang berbentuk pondok.

Antara pondok yang mendapat sambutan `dan mempunyai murid yang ramai selepas tahun 1930 ialah Pondok Terusan Pasir Tumbuh yang ditubuhkan pada tahun 1954, Pondok Bunut Payung, Pondok Lubuk Tapah, Pondok Sungai Durian dan Pondok Kubang Bemban.

Walaupun pada tahun 1950 – 1970 an, sistem pondok masih mendapat sambutan dari orang ramai, akan tetapi pada hakikatnya selepas tahun 1945, ia merupakan zaman kemalapan dalam sistem pengajian pondok. Dengan ini dapatlah dirumuskan  bahawa selepas kedatangan Jepun, pengaruh pondok telah mengalami kemerosotan sedikit demi sedikit.

Keadaan ini semakin berterusan hingga setelah  negara mencapai kemerdekaan. Terdapat juga pondok-pondok yang telah ditutup dan ada juga yang telah menukar sistem pengajiannya kepada sistem sekolah. Contohnya pada tahun 1958, Pondok Bunut Payung, Kota Bharu telah diubahsuai menjadi Madrasah Islamiah dan Pondok Haji Mohd Noor Kampung But menjadi Madrasah Saadah al-Qura pada tahun 1970.

Antara sebab utama yang membawa kemunduran institusi pondok ialah telah timbul perubahan-perubahan di dalam perkembangan pendidikan Islam di Kelantan. Ini kerana pada masa itu telah muncul sekolah-sekolah Agama (Arab) Majlis Agama Islam (MAIK), sekarang telah  diambil alih oleh Yayasan Islam Kelantan (YIK) yang menggunakan bahasa Arab sebagai bahasa pengantar  di bawah Kerajaan Negeri yang lebih teratur dan selesa daripada pondok.

Penubuhan sekolah-sekolah Agama ini telah mendapat sokongan yang baik dari masyarakat. Ekoran daripada itu, pihak MAIK sentiasa mempertingkatkan usaha dalam bidamg pendidikan dan kemuncaknya telah tertubuhnya Yayasan Pngajian Tinggi Islam Kelantan (YPTIK) pada 1 oktober 1965 M.+

Institusi ini telah melahirkan ramai cerdik pandai yang terkenal di rantau ini. Pada tahun 1981, Yayasan Pengajian Tinggi Islam Kelantan telah diserapkan ke dalam Universiti Malaya dan dikenali dengan Akademi Pengajian Islam.

Namun begitu, kemunculan sistem pendidikan moden pada hari ini, bukanlah bererti ia akan menggugat sistem pengajian pondok secara keseluruhannya. Apa yang jelas sistem pondok ini masih mendapat tempat  dalam masyarakat. Terdapat segelintir pendokongnya tetap mempertahankan sistem ini sama ada dengan mengekalkan pondok-pondok yang masih ada ataupun menubuhkan sistem pengajian ala pondok dengan menggabungkan dua sistem pendidikan, iaitu sistem persekolahan dan sistem pengajian pondok.

Di antara faktor kemerosotan sistem pengajian pondok ialah kerana perubahan politik negara ini, persaingan dengan sistem pendidikan moden, perubahan sosio-budaya masyarakat dan faktor dari dalam pondok itu sendiri, seperti tiada pengganti yang berwibawa selepas ketiadaan pengasasnya.

Walau bagaimanapun pusat pengajian pondok tetap utuh sebagai sebuah institusi pendidikan Islam sehingga sekarang. Kini terdapat beberapa buah pondok yang masih mampu mempertahankan identiti pengajian secara tradisional sehingga sekarang, antaranya seperti Pondok Pasir Tumbuh Kota Bharu, Pondok Sungai Durian Kuala Krai dan Pondok Lubuk Tapah Pasir Mas.

Perkembangan terakhir menunjukkan bahawa pusat pengajian pondok telah memasuki satu era ke arah kebangkitan semula untuk mengembalikan fungsinya sebagai sebauah institusi pendidikan yang berkesan. Atas inisiatif Tuan-Tuan Guru dan pofesional, pada tahun 1995 satu badan khas, iaitu Pusat Pembangunan Pondok Berhad  (PPPB) telah ditubuhkan di kelantan dengan tujuan untuk membantu membangunkan pondok-pondok yang bernaung dibawahnya dari sudut pentadbiran pondok, infrastruktur dan guru-guru.


Al-Bakriah Institute Of Islamic Study

Establishment History

The Madrasah Ad-Diniah Al-Bakriah, also known as Pondok1 Terusan Limbat, Pasir Tumbuh was established in year 1954 by two brothers, Tuan Guru2 Haji Mustafa bin Abu Bakar and his younger brother, Tuan Guru Haji Abdul Aziz. During the early stage, the institute had only fifty male students. The lessons were conducted in a 40×30 feet wood classroom. It continued to prosper with larger intake and better facilities built in site:

1959 – A mosque was built at a cost of RM45 thousand to provide for praying and teaching purposes. The number of students increased to 700 consisting of local and international students from Thailand and Singapore. The mosque was further expanded in 1992 with an extra 4-floor building was incorporated to the original mosque and officially opened by the Sultan of Kelantan.

1969 – A new 2-floor, 40×60 feet building was built at a cost of RM35 thousands. It was named as Madrasah Tuan Guru Haji Mustafa, in memory of first Tuan Guru.

1984 – A two storey building was constructed next to the mosque. The lower floor functions as an administration office while the upper floor holds a library and an exhibition hall. Initially, it was also used for lessons and a place to train students for public speaking and oratory skills.

1988 – Another two-level building of 40×60 feet in size was built for learning and public speaking training purposes. It was named as Madrasah Tuan Guru Haji Abdul Aziz. The lower level was made into a computer room, starting operations in year 2000. At the upper level, a sewing room was set up.

2001 – To overcome the shortage of accommodation, the construction of Teachers and Students Endowment House, a 5-storey hostel for teachers and students took place and it has been utilized since early 2004.

1 Malay for madrasah, or a traditional Islamic teaching  institution

2 a title usually given to great Islamic scholars in Malaysia

Location

It is only 11 km away from the Islamic City of Kota Bharu and 1 km away from the busy Kota Bharu-Pasir Putih main road. The institute is also near to Desa Darulnaim housing community, Mara Junior Science College of Pasir Tumbuh and Taqaddum Al-Ma’arif Religious Secondary School

Current Developments

With recent development, comes noticeable increase in resident student numbers. There are now about 1500 people living here round the clock: students, senior-citizens and families. Initially, the institute was exclusive for male students, but because of the high demand, finally it started to accept female students as well. The number of teachers at the moment is 35 not including kepala mutalaah (tutors).

Since its inception, pondok has run independently of government funding and mainstream education system. To maintain its upkeep, it depends on the public primarily in form of voluntary service, donations, endowments and other form of charity, as well as regular sources like student fees. Expenditure is also kept as low as possible by strategic planning by the administration and selfless service of teachers, who offer their lessons voluntarily and without payments.

In April 1995, and organization called Pusat Pembangunan Pondok Berhad (PBBB) was set up to gather support from public, oversee the development of madrasah institutions in Kelantan and take care the welfare of teachers. Participation from madrasah institutions is very good; almost all madrasah join in including the top tree Pondok Pasir Tumbuh, Pondok Lubuk Tapah and Pondok Sungai Durian.

Aims

1. To develop pondok institution as an Islamic knowledge learning centre in true intention, spirit and practices.

2. To seek the pleasure of Allah and to ingrain exemplary conducts in the society.

3. To produce a knowledgeable, practicing, courageous and God-fearing society.

4. To generate students with deep understanding of Islamic knowledge and who practice Islam as a way of life.

Teaching System

Pondok education system instills the Islamic spirit and inner strength into the heart of each student to form a true and ideal believer. It is an Islamic scholarship tradition system where students are guided by teachers, who serve tirelessly working for the sake of Allah. Their role is vital for the preservation of knowledge, religious practices and the formation of future lines of teachers, in order to diminish social problems and ignorance in the society.

The education system offers vast variety of disciplines in Islamic knowledge. The teaching materials used are traditional textbooks within the confine of the Syafie Mazhab (an established school of Jurisprudence) and other mazhabs which hold up to the tradition of the ahli sunnah wal jamaah (the accepted Islamic principle as it was practiced by the Prophet Muhammad, peace be upon him and his companions).

Pondok obliges its students to obey its set rules and practices in order to achieve the aspiration to be a person with a dignity in appearances, conversations, conducts and subsequently the obedience level with Almighty God, to be a true and ideal believer.

The lessons methods are divided into two:

Firstly: Umumi (Public) lessons; students are given freedom to choose subjects they want to learn

Secondly: Nizomi (Systemized) lessons; students are divided into classes according to their abilities

Subjects Taught

Aqidah (Islamic Creeds), Fiqh (Islamic Jurisprudence), Tasawwuf (Purification of the Soul), Nahwu (Arabic Grammar), Sorof (Arabic Word Morphologies), Balaghah (Arabic Eloquence), Tafsir (Quranic Exegesis), Hadith (the Canon of the Prophet), Mantiq (Science of Logic) Seerah (Islamic History) and other Islamic sciences

Enrolments and Registrations

For administration purposes, a minimum fee is requested as follows:

1. Registration fee: RM10

2. Monthly fee: RM5 (RM50 a year)

3. Accommodation fee and utility bill:

depending on area of stay

4. Emergency fee: RM10

To register, students need to obtain permission from the administration staff, fill in a registration form and pay the fees. Students are given a period of 40 days to adapt the lifestyle and curriculum of pondok before being allowed to carry on studying here.

The minimum age for enrolment is 13 years old but the recommended age is 15 years and above. Senior citizens and pensioners are also allowed to live and study at pondok. Students could stay at waqf (public endowment) cottages, rental cottages or hostels. A minimum fee is charged for rental and utility bills, depending on the area of stay. Food and books expenses are to be paid for by the students.

Head Principal’s Biography

Personal Details:

Name: Tuan Guru Haji Hashim bin Haji Abu Bakar

Place of Birth: Seberang Pantai Johor,

Alor Setar, Kedah

Year of Birth: 1923

Educations:

1. Darul Ulum Ad-Diniah, Makkah (1936-1939).

2. Madrasah Irsyadiah Tuan Guru Haji Abdul Rahman Haji Abdullah, in Merbuk, Sungai Petani, Kedah (1942).

3. Pondok Al-Marhum Tuan Guru Haji Ghazali  in Batu Jitra, Kedah (1944-1945).

5. Pondok Bunut Payung, under tutelage of Tuan Guru Haji Abdullah Tahir (1946-1953).

Note: In the same year, he married with the younger sister of Tuan Guru Haji Mustafa and Tuan Guru Haji Abdul Aziz Bin Abu Bakar, the founders of Pondok Pasir Tumbuh.

Services:

Taught at Pondok Pasir Tumbuh with his 2 brothers in law and replaced them as the Head Principal of the pondok after their passing away till present. He also holds the position as the Chairperson of Pusat Pembangunan Pondok Berhad.